Historia do 1956

HISTORIA RUCHU ESPERANCKIEGO W SZCZECINIE

Od 1911 – 1956

 

Najwcześniejsze informacje związane z ruchem esperanckim mogą dotyczyć jedynie okresu po roku 1945 t.j. od momentu oficjalnego przejęcia miasta Szczecin przez władze polskie. Niemniej w Książnicy Szczecińskiej znaleziono wcześniejszą informację dotyczącą UK, jaki odbył się w Lubece w dniach od 06-09.06.1911 kiedy to Grupa Młodzieży Esperantystów ze Szczecina brała udział w Międzynarodowym Młodzieżowym Kongresie w Lubece. Fakt ten opisany w opracowaniu „UK w Lubece”. Kolejne informacje o ruchu esperantystów w Szczecinie pochodzą z Jarlibroj i dotyczą lat 1922-1936. Delegaci Zrzeszenia -Esperanto- Szczecinie biorą udział w corocznych Światowych Kongresach.Działające w owym czasie Zrzeszenie Esperantystów pod nazwą „Esperanto Verein Stettin” z siedzibą w Otto-Schule przy ul. Klosterhof 23; / spotkania odbywały się w czwartki w godz. 20-22/.

Niemieccy Esperantyści działający w Szczecinie na Pomorzu Zachodnim wg listy z Jarlibro o Ruchu Esp. w latach 1922-1936:

– Frieda Kupfer, księgowa, zam. Deutschestrasse 26 bei Albert, Eingang Friedrich-Karl-Strasse.

– Friedrich Krieger, rektor, Klosterhof 23

– Kurt William, prawnik, Arndstrasse 14

Otto Schule
Miejsce spotkań esperantystów: Otto-Knabenmittelschule, Klosterhof 23 (dziś ul. Wyszaka)

Ze znalezionych dokumentów wynika, iż w 1925 r. wydany został w języku niemieckim Statut „Zrzeszenia– ESPERANTO – Szczecin” i jest miejscową grupą „Niemieckiego Związku Esperanto” i zostało wpisane do rejestru zrzeszeń pod nr. 340 w dniu 12.05.1925.

Statut n 1 Statut n 2 Statut n 3 Statut n 4

 Tak brzmi statut w tłumaczeniu na język polski:

Statut po polsku 1

Statut po polsku 2

Statut po polsku 3

 

 

Zrzeszenie opracowało i wydało już w języku esperanto przewodnik po Szczecinie pod nazwą „Gvidfolio tra Stettin”, który zawierał szereg przydatnych informacji o mieście jego położeniu, zabytkach, turystyce o sporcie o usługach handlowych itp.

 

GVIDILO str1

Gvidilo str.2

Gvidilo str.3

Gvidilo str.4

Jako ciekawostkę można podać, że w trosce o turystów przejeżdżających przez Szczecin, prawie w każdym numerze, Jarlibro zamieszczone były szczegółowe informacje w zakresie możliwości zakupu różnorakich towarów, o miejscach ich nabycia oraz możliwości nabycia biletów na różne imprezy kulturalne oraz na środki komunikacji miejskiej, prospekty, przewodniki itp. Powyższe informacje esperantyści mogli uzyskać w oznaczonym okienku na dworcu kolejowym.

Jednak brak jest informacji na temat ruchu esperanckiego dotyczących lat 1936 – 1948.Ogromny wpływ na tą sytuację miała II Wojna Światowa i związane z nią dotkliwe zniszczenia miasta Szczecina. Przejęcie Szczecina przez Polskę oficjalnie nastąpiło dopiero w 05.07.1945. Kolejne szczątkowe informacje o Esperanto dotyczą 1948 r .W Wojewódzkim Archiwum Szczecina w teczce UW Szczecin Wydział Społeczno-Polityczny Referat Stowarzyszeń, odnotowane były tylko numery spraw w toku załatwiania do uzyskania przez grupę esperantystów zezwolenia na utworzenie Związku Esperanto. Udokumentowane powstanie Koła Esperantystów w Szczecinie sięgają 1956r. Początkowo Koło podlegało Oddziałowi Wrocławskiemu. Pierwsze posiedzenie Komitetu Organizacyjnego odbyło się 21.03.1956. Oddział PZE został zarejestrowany 21.05.1956 w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej pod nr 17/56 Organizacji Społecznych. Lata 1956 do 2006 to okres bogatej działalności esperantystów w Szczecinie. Dalsza działalność i osiągnięcia członków PZE 0/Szczecin zawarta jest w specjalnym opracowaniu z okazji 50-lecia PZE 0/Szczecin w latach 1956 – 2006.

opracowała: Lidia Bogusz